Αρχείο για Μαΐου 2011

Κάποιες σκέψεις για την τέχνη με αφορμή την εγκατάσταση της Δήμητρας Σκανδάλη στο Lefkes Village.

H Zωγραφική και γενικά τα Εικαστικά ήταν πάντα ένα σημαντικό κομμάτι των ενδιαφερόντων μου. Θυμάμαι όταν πρωτομυήθηκα σαν φοιτητής στο Παρίσι, πως δεν έχανα βδομάδα να μην επισκεφθώ το καινούριο τότε  Centre Pompidou και να χάνομαι στις μόνιμες και περιοδικές του εκθέσεις, Μarcel Duchamps, Max Ernst αλλά  και Μatisse, Magritte και τόσους  άλλους μοντέρνους, εξπρεσιονιστές, σουρεαλιστές κλπ. κλπ. Απο τότε έγινα φίλος των εκθέσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ποτέ μου όμως δεν είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω τόσο στενά στην κατασκευή ενός έργου. Ενός έργου που ανέλαβε η φίλη μου η Δήμητρα Σκανδάλη απο την Πάρο, απόφοιτη της Σχολής Καλών Τεχνών, για το ξενοδοχείο Lefkes Village.

Μιά ανάσα αισιοδοξίας, μιά χρωματική έκκρηξη, μιά αίσθησης έκπληξης, σε μιά έγκατάσταση στον θόλο της υποδοχής ήταν βασικά τα ζητούμενα απο τον καλλιτέχνη.

Απο δω και πέρα η Δήμητρα αυτοσχεδίασε.  Θα έφτιαχνε έναν ουρανό από χιλιάδες χρωματιστούς μετεωρίτες χρώματος μωβ. Υλικό της τα αμάραντα, τα λουλουδια που δεν μαραίνονται ποτέ, ή οι προβάσες κατα την γλώσσα των ντόπιων, χορταρικά που τρώγονται βραστά και συνοδεύουν το μπακαλιάρα ή το αρνάκι φρικασέ!!!!!

Οταν ενημερώθηκα για το concept του έργου, εντυπωσιάσθηκα είναι αλήθεια από την ιδέα, ένα πέλαγος από αμάραντα να κινείται πάνω από τα κεφάλια μας, αλλά τρόμαξα από το εύρος και τη δυσκολία  της δουλειάς.

Γιατί 2.500 άνθη, 1000 μέτρα μισινέζα, 7000 κόμποι δεν ήταν και κάτι απλό!

Τα δε φυτά, έπρεπε να μαζευτούν, ευτυχώς υπάρχουν, εκατομμύρια στην Πάρο, να κοπούν, να ραντισθούν για τα μαμούνια που έχουν μέσα τους, και να αρχίσουν να δένονται.

Η μεγάλη έκπληξη προήλθε, απο την επιμονή της Δήμητρας, να τα κάνει όλα μόνη της και να μην δεχθεί καμμία, μα καμμία βοήθεια.

«Το έργο δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά όλες αυτές οι ώρες της αυτοσυγκέντρωσης, που είσαι εσύ, το έργο σου, τα υλικά σου, τα εργαλεία, ο σωματικός πόνος σου, η αγωνία σου, οι αναποδιές σου» μου εξηγούσε η Δήμητρα όταν προθυμοποιούμουν να τη βοηθήσω. Αλήθεια πόσο συμμεριζόμουν τις σκέψεις, αναλογιζόμενος ανάλογα δικά μου εγχειρήματα όπου ο δημιουργός ζυμώνεται και πλάθεται με τα πράγματα, τους ανθρώπους και τα γεγονότα και όπου όλα αυτά θα σε αλλάξουν έτσι ώστε μετά από κάθε έργο, να νιώθεις – εκτός της ικανοποίησης – άλλος άνθρωπος, πιό πλήρης και πιό ώριμος.

Το έργο σήμερα, μετά απο ένα μήνα δουλειά είναι στα τελειώματα – αρχές Ιουνίου θα το παρουσιάσουμε – το αποτέλεσμα εξαιρετικό, ειδικά όταν φυσάει το αεράκι και κινείται απο πάνω σου με το γλυκό ήχο του θροϊσματος, μιά θάλασσα (Τhalassa) πολύχρωμη από μετεωρίτες.

Εχοντας συμμετάσχει – μόνο σαν παρατηρητής – της προσπάθειας, άντε και λίγο σαν εμψυχωτής, είχα την τύχη και τη χαρά να παρευρεθώ  κοντά στη Δήμητρα και να συναισθανθώ, την δύναμη, την επιμονή και ψυχικο σθένος που πρέπει να έχει κάθε καλλιτέχνης, όπως άλλωστε και ο κάθε άνθρωπος, σα θέλει να κάμει το όνειρό του πραγματικότητα. Ηταν ένα μάθημα ζωής.

Δήμητρα σ’ευχαριστώ.

Tο μουσείο του Κώστα Τσόκλη στην Τήνο.

Μιά  νέα χάντρα έρχεται να προστεθεί στο κομπολόι των προσπαθειών των Κυκλάδων να συγκροτήσουν μιά σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα. Μετά το Μουσείο Γουλανδρή στην Άνδρο με τις διεθνούς σημασίας εκθέσεις του, το ίδρυμα Κυδωνιέως με τις εκθέσεις που διοργανώνει η Αθηνά Σχινά, το εξαιρετικό μουσείο του Γιάννη Γαϊτη και της Γαβριέλας Σίμωση στην Ίο, τις  εικαστικές εκδηλώσεις που γίνονται κάθε χρόνο στην Ερμούπολη, το Μουσείο Κώστα Τσόκλη στον Κάμπο της Τήνου μπαίνει δυναμικά στο παιγνίδι της σύγχρονης τέχνης και της πολιτιστικής ζωής.

Την επανάχρηση και επέκταση του πρώην Δημοτικού σχολείου του Κάμπου, σε “Μουσείο Κώστα Τσόκλη” οραματίσθηκε πριν έξι χρόνια ο τότε δήμαρχος Εξωμβούργου – και νυν Τήνου – Παναγιώτης Κροντηράς και αφού συστάθηκε ίδρυμα Δημοσίου Δικαίου ενετάχθηκε στο πρόγραμμα  “Θησέας”, ξεκίνησε το έργο σε σχέδια του Μάνου Περράκη και παραδόθηκε τον Οκτώβριο του 2010.

Στόχος του Μουσείου Κώστα Τσόκλη είναι να αποτελέσει έναν πυρήνα μοντέρνων μορφών και ιδεών που δεν θα αφορούν μόνο τον καλλιτέχνη αλλά και την περίφημη γενιά  του 60 – που ανήκει – και η οποία υπήρξε τόσο σημαντική για την εξέλιξη της τέχνης στην Ελλάδα.

Οι δράσεις του Μουσείου εκτός των εικαστικών εκδηλώσεων, περιλαμβάνουν διοργανώσεις διαλέξεων από ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, παρουσιάσεις βιβλίων, εκπαιδευτικά σεμινάρια σε νέους αλλά και σε εκπαιδευτικούς, κινηματογραφικές προβολές  αλλά και θεατρικές και μουσικές παραστάσεις στο εξαιρετικά κομψό και ευρηματικό θεατράκι της οικογένειας Τσόκλη – είναι σμιλεμένο μέσα σε βράχια κάτω από δυό βασιλικές δρύς και ένα επιβλητικό γλυπτό είκοσι μέτρων του καλλιτέχνη – στον Κούμαρο.

Στο χώρο της έκθεσης παρουσιάζεται ο βίος και η πολιτεία του Κώστα Τσόκλη απο τα πρώτα βήματα του στην Ιταλία μαζί με τους υπόλοιπους καλλιτέχνες της γενιάς του 60, τη ζωή του και τη δράση στο Παρίσι  και την επιστροφή του στην Ελλάδα.

Κυριώτερες φάσεις της καρίερας του είναι η δεκαετία του 1970  όπου συντάσσεται με την Art Conceptuel και που την θεωρεί “μιά συνταρακτική πρόταση, που θέλει ν’ απαλλάξει την Τέχνη από την όποια δεξιοτεχνία και δίνει βάρος στους λόγους που το αντικείμενο γίνεται τέχνη. Αυτή η άποψη εγκαθίσταται  σε πολλών μας την συνείδηση και εγώ τουλάχιστον δεν θα την εγκαταλείψω ποτέ”.

Το “Καμακωμένο ψάρι” και τα “Πορτρέτα” βάζουν τον Τσόκλη στην avant garde της παγκόσμιας τέχνης και κλείνουν την περίοδο των θαλασσογραφιών, της περιόδου συνεργασίας του στην Ελλάδα με τη γκαλερί  Ζουμπουλάκη – στο εξωτερικό την ίδια περίοδο (1972-19870) συνεργάζεται με τον Αλέξανδρο Ιόλα –  και της εμπορικής του περιόδου!

Το 1986 με την Μπιενάλε της Βενετίας η δουλειά  του επικυρώνεται από τις αντιδράσεις του κοινού και των κριτικών και η ζωντανή ζωγραφική (living painting) – το ζωντάνεμα και η ανανέωση της στατικής ζωγραφικής με το συνδιασμό ζωγραφικής και βιντεοπροβολής – από τότε θα παίζει σημαντικό ρόλο στο έργο του, επηρεάζοντας το έργο πολλών άλλων καλλιτεχνών.

Από τα έργα του Κώστα Τσόκλη που παρουσιάζονται σε πρώτη φάση στο Μουσείο της Τήνου, πρωταγωνιστεί το εντυπωσιακό γλυπτό του προαύλιου χώρου, ο Άγιος  Γεώργιος, που καμακώνει το φοβερό δράκο και είναι κατά κάποιο τρόπο ο αντίποδας του εικονίσματος της της Μεγαλόχαρης. Εκείνη θαυματουργή βυζαντινή προστάτιδα κι ο Άϊ Γιωργης  εικόνα μοντερνισμού που κατατροπώνει το σκοταδισμό και ανοίγει το πνεύμα στη καθαρότητα και την πρόοδο.

Στην πρώτη αίθουσα υπάρχουν “οι άγιοι φίλοι μου” έργα του 1996 και στην επόμενη ένας συνδιασμός γραπτού λόγου με φωτογραφίες από έργα του και βιντεοπροβολής.   Στην κεντρική αίθουσα  ο Κώστας Τσόκλης εμπνεόμενος από το σημερινό  παγκόσμιο ανησυχητικό κλίμα δημιούργησε μιά  συγκλονιστική, υποβλητική εγκατάσταση την  “απρονοησία του Προμηθέα”. Στον πάνω όροφο υπάρχει μιά έκθεση από φωτογραφίες και στην πίσω αυλή μιά αίθουσα όπου προβάλονται συνεντεύξεις του και στιγμιότυπα από εγκατάστασεις του και τα σπουδαιότερα μνημειακά του έργα όπως: “Μήδεια”,  “Άρτεμις”, “Συμπερασματικός Οιδίπους”, “Αναστάσεις”, οι “Αντανακλάσεις” η “Γένεση”, η “Κιβωτός” κι ο “Πύθωνας”.  Μέσα σε δυό ώρες  ο θεατής μπορεί να παρακολουθήσει την ζωή, τις σκέψεις και τα σπουδαιότερα έργα του καλλιτέχνη.

“Αν είμαι περήφανος για κάτι στη ζωή μου, δεν είναι  γι’ αυτά που έφτιαξα, αλλά γι’ αυτά που εντόπισα…

Δεν υπάρχουν πια άλλοθι και δικαιολογίες, ούτε εξηγήσεις οφείλω να δώσω. Το παιγνίδι μου ακόμα παίζεται και τα λάθη μου, που ήταν πολλά, δυστυχώς δεν διορθώνονται. Πικρό να βλέπω συχνά τα χρήματά μου (τις ιδέες μου) στις τσέπες των άλλων, όμως κανείς δεν μου τα έκλεψε. Τά έπαιξα και τα έχασα. Ή μήπως τα κέρδισα; Ποιός, πότε θα αποφασίσει γι’ αυτό; Σίγουρο πως το όνειρό μου ήταν να ποντάρω κι εγώ στη ρουλέτα του κόσμου, της τέχνης, και αυτή η χαρά μου δόθηκε.

Ποιός νοιάζεται γιά κέρδη ή χασούρες!”


Μαΐου 2011
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

cover4.gif

paros-cover.gif