Παράδοσης συνέχεια… “Τα πανηγύρια στο Αιγαίο” στο Βυζαντινό Μουσείο.

Μπορεί ο Γιώργος Πίττας να ναι ένας  ταξιδευτής του Αιγαίου, ένας ερευνητής του αρχιπελάγους που προσπαθεί από τα τελευταία οχυρά της παράδοσης να αντλεί νοήματα και συμπεράσματα, δεν παύει όμως κι αυτός να δημιουργεί την δική του παράδοση, Μιά παράδοση που λέει ότι κάθε φορά την ημέρα που παρουσιάζει τα βιβλία του στην Αθήνα, να συμβαίνουν συγκλονιστικά γεγονότα, που εκτός των άλλων,  δημιουργούν προβλήματα και στην βιβλιοπαρουσίαση του. Στα “Σημάδια του Αιγαίου” Ιούνιο του 2007 είχε καύσωνα στην Αθήνα -40 βαθμοί- και καιγόταν η μισή Ελλάδα, ενώ στην επόμενη παρουσίαση, της Αθηναϊκής ταβέρνας, Νοέμβριος του 2009 καιγόταν η Αθήνα από τις διαδηλώσεις. Αυτή τη φορά, οι απίστευτες πολιτικές εξελίξεις, με τις παράλληλες πορείες στο Σύνταγμα, το μποτιλιάρισμα γύρω από τη Βουλή και το κλείσιμο των σταθμών του Μετρό σε Σύνταγμα και Ευαγγελισμό, αλλά πρωτίστως το “κουρέλι ηθικό και τα νεύρα τσατάλια” δημιούργησαν όλες τις  δυσοίωνες προυποθέσεις για μιά  Μητσοτάκικη έκβαση.

Το αγωνιστικό φρόνιμα όμως των πανηγυριστών, των φίλων και των πιστών του συγγραφέα και των πανηγυριών ανέτρεψαν κάθε αρνητική πρόβλεψη. Παρ’ ολη την αρχική αμηχανία,  350 γενναίοι Αθηναίοι  κατέφθασαν , και  αψηφώντας τις τεχνικές δυσκολίες,  την εθνική κατήφια, το γενικώτερο πολιτικό μπάχαλο    γέμισαν τον χώρο της βιβλιοπαρουσίασης στο Βυζαντινό Μουσείο. Η είσοδος του κοινού έγινε μέσα απο τις μοναδικές σε εκθέματα και άψογη μουσειολογική οργάνωση αίθουσες του Βυζαντινού Μουσείου έτσι ώστε οι επισκέπτες να προετοιμασθούν για την  παρουσίαση των  πανηγυριών, των  σύγχρονων  αυτών εκφράσεων θρησκευτικής λατρείας.

Τους υποδέχθηκαν  στην πρώτη  αίθουσα της έκθεσης τα γλυπτά του αρχιτέκτονα Γ. Χαϊδόπουλου με αναπαραστάσεις μουσικών, το φωτογραφικό υλικό του Γιώργου Πίττα  με θέμα “Τα πανηγύρια στο Αιγαίο” εκτεθειμένο σε δεκάδες μπάνερ –ένα μπάνερ για καθένα νησί-  ενώ ο κορυφαίος  Νίκος Οικονομίδης με τη Κυριακή Σπανού σκόρπιζε με το βιολί του μουσικές που δημιούργησαν τις πρώτες νότες απο  το πανηγυρικό κλίμα.

Σε μιά άλλη αίθουσα οι αδελφοί Ρεφενέδες, με την τσαμπούνα και το τουμπί διασκέδαζαν τους πιό σκληροπυρηνικούς φίλους των πανηγυριών.

Κάποια στιγμή όταν μαζεύτηκε ο κόσμος και είχε προετοιμασθεί από τα θεάματα και τα ακούσματα ξεκίνησε η βιβλιοπαρουσίαση.  Παραθέτουμε κάποια αποσπάσματα των ομιλητών:

Μιράντα Τερζοπουλου. Λαογράφος-Εθνολόγος

“Λιγοστά πράματα δίνουνε θροφή στην καρδιά μας, κι άνθρωπος που δεν δίνει θροφή στην καρδιά μας δεν τον λογαριάζω για άνθρωπο. Κι εγώ σπουδασμένος είμαι, μα κατάλαβα πως δεν είναι σωστό η σπουδή να ξεραίνει την καρδιά μας, παρά εμείς οι άνθρωποι πρέπει να δίνουμε πνοή και γλυκύτητα στη γνώση μας”.  Εγραφε ο Φώτης Κοντογλου κι εγω τα ξαναθυμήθηκα γιατί διαβάζοντας το βιβλίο του  Γιώργου Πίττα, εκτός που ταξίδεψα, έμαθα, έζησα ή ξανάζησα πράγματα πολύτιμα για μένα από μια Ελλάδα που αλλάζει μα δεν χάνεται, ένιωσα πως διαβάζω ένα τέτοιο βιβλίο, απ’ αυτά που δίνουνε θροφή όχι μόνο στο πνεύμα μα και στην καρδιά μας.  Κι αυτό δεν είναι καθόλου μα καθόλου εύκολο.

 

Μπήλιω Τσουκαλά. Δημοσιογραφος

Νομίζω πως ο Γιώργος δεν θα είχε γράψει κανένα από τα βιβλία του, εάν δεν διακατεχόταν από ένα μεγάλο πάθος. Να ψάχνει και να βρίσκει την αλήθεια των πραγμάτων. Τους αληθινούς τόπους, τους αυθεντικούς ανθρώπους, τα ειλικρινή συναισθήματα. Τέτοια ακριβώς που εντόπισε στα Πανηγύρια του Αιγαίου, όταν παληκαράκι 20 ετών την κοπάνισε από τη βάρδια στο πλοίο όπου υπηρετούσε ναύτης τότε, και πήγε με έναν κληρούχα φίλο του σε ένα πανηγυράκι στη Σίφνο.  Ερωτεύτηκε από τότε τα Πανηγύρια και τον κόσμο τους. …Φαίνεται, πως η αλήθεια των πραγμάτων δεν είναι κάτι που μπορεί κανείς να εντοπίσει όταν αποτελεί μέρος τους. Γι’ αυτό, ο Πίττας μπόρεσε και έκανε όλη αυτή τη σπουδαία δουλειά.  Γιατί, χωρίς να του ανήκει, μπήκε ψυχή τε και σώματι σε αυτό το σύμπαν, όπου το πάν-εγείρεται, και  με καθαρό μυαλό  το κατέγραψε με σεβασμό και αγάπη.

Λάμπρος Λιάβας, Εθνομουσικολόγος

Κάτι ανάλογο επιχειρεί και ο Γιώργος Πίττας σ’ αυτό το βιβλίο του, επιλέγοντας να αφουγκραστεί τον παλμό του Αιγαίου μέσα από την τελετουργία του πανηγυριού, στα μέρη εκείνα όπου η Ελλάδα ακόμη αντιστέκεται και επιμένει. Με την παρέα, την ομάδα, την κοινότητα να προβάλουν, να επιβεβαιώνουν, να διεκδικούν την ταυτότητά τους και να αρνούνται να υποβιβάσουν το συλλογικό γλέντι σε αγοραία «διασκέδαση» (σκόρπισμα δηλ.) ή σε φολκλορική φιέστα, όπως συχνά γίνεται στις μέρες μας.

Μέσα από το πανηγύρι, το τραγούδι, η μουσική και ο χορός (ως ομοούσιος και αδιαίρετη τριάδα του λαϊκού μας πολιτισμού) αποκτούν έναν ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα. Αναγορεύονται σε κατεξοχήν σύμβολα ταυτότητας, σε σημεία αναφοράς, συνδετικούς κρίκους της ομάδας, τεκμήρια της  συλλογικής δημιουργικής ικανότητας, θεματοφύλακες της ιστορικής μνήμης. Δεν είναι μεμονωμένα και ξεκάρφωτα, αλλά εντάσσονται λειτουργικά στην κοινή ζωή και δράση. Ικανοποιώντας την ανάγκη του ανθρώπου να βρει σύμβολα, κώδικες και συμπεριφορές που θα του επιτρέψουν να φέρει στην επιφάνεια, να εκφράσει δημόσια, να μοιραστεί, να ακουμπήσει τα βαθύτερα συναισθήματά του.

Θα μπορούσαμε να εστιάσουμε σε πολλά ειδικότερα σημεία και θέματα που θίγει και αναδεικνύει στις σελίδες του, αλλά δεν θα ήθελα να καταχραστώ και τον χρόνο των υπολοίπων ομιλητών. Επιτρέψτε μου λοιπόν να καταλήξω ανακαλώντας ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα που υπογράμμισα στο κείμενο του Γιώργου Πίττα και που θεωρώ ότι συνοψίζει το περιεχόμενο της σκέψης του και την ποιότητα του προβληματισμού του:

“Η συνάντηση της Ανατολής με τη Δύση, του παρελθόντος με το παρόν, του παγκόσμιου με το τοπικό, της παράδοσης με τη νεωτερικότητα μπορεί να δημιουργήσει νέες πραγματικότητες τόσο στο χώρο της τέχνης όσο και της κοινωνικής ζωής. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι παντού, ως αντιστάθμισμα της ραγδαίας παγκοσμιοποίησης και της πολιτιστικής ομογενοποίησης, παρατηρείται μια έντονη στροφή προς τη διερεύνηση και την επανερμηνεία του κόσμου της παράδοσης και των τοπικών πολιτισμών, στην κατεύθυνση δημιουργίας νέου συστήματος αξιών και νέας πολιτιστικής ταυτότητας… Στην υποκρισία των σύγχρονων κοινωνικών συναναστροφών και στη φυγή των «εικονικών» ταξιδιών, τα πανηγύρια έρχονται να μας υπενθυμίσουν ότι υπάρχει και η ζωή. Η ζωή μαζί με τους άλλους”.

Έτσι καταλήγει ο Γιώργος Πίττας, αυτό είναι το μήνυμα ζωής που μας απευθύνει μέσα από το καινούργιο βιβλίο του κι όσοι έχουν αυτιά ας το ακούσουν.

Tέλος ο Γιώργος Πίττας αναφέρθηκε στο πως και στο γιατί του βιβλίου του:

Δεν ξέρω γιατί, αλλά η έκδοση του βιβλίου αυτού ήταν κάτι πολύ σημαντικό για τη ζωή μου.

Εδώ και χρόνια έβλεπα το κακό να πλησιάζει. Τους ανθρώπους των πόλεων να ακολουθούν την προσωπική τους ευδαιμονική την  ζωή και την  παραληρηματική τους επιδειξιομανία. Να υποτιμάται συνεχώς η αγάπη για τον τόπο, τον δημόσιο χώρο, το περιβάλλον, το κοινό συμφέρον. Τα υλικά αγάθα, τα lifestyle σύμβολα, τα δήθεν, οι ωφελιμιστικες κοινωνικότητες, να παραγκωνίζουν οτιδήποτε δημιουργικό και κοινωνικά ευαίσθητο.

Κι έπαιρνα τους δρόμους …ή σωστότερα τις θάλασσες… ψάχνοντας να βρω ίχνη αληθινής  ζωής, στιγμές χαράς, στιγμιότυπα συλλογικής υπέρβασης. Να εντοπίσω ανθρώπους γενναιόδωρους, διαποτισμένους από κάποιες κοινές αρχές, στοιχειωδώς πατριώτες, με την έννοια που να λες πατρίδα και να μην ντρέπεσαι. Ανθρώπους που αν και πικραμένοι, αγαπούν τον τόπο τους, τη δουλειά τους, τον κοινωνικό τους περίγυρο, τα πανηγύρια τους.

Είναι προφανές οτι στα ταξίδια μου αυτά, είδα αυτά που μπορούσα να δω, γιατί η ζωή δεν είναι ό,τι βλέπεις, αλλά ό,τι εσύ προβάλλεις σ΄ αυτήν: “H ζωή είναι αυτό που την κάνουμε να είναι. Τα ταξίδια είναι οι ίδιοι οι ταξιδιώτες. Αυτό που βλέπουμε δεν είναι αυτό που βλέπουμε, είναι αυτό που είμαστε” έλεγε ο Φερνάντο Πεσσόα και προφανώς αυτή η ρήση αφορούσε και την αφεντιά μου.

Ο Γιώργος Πίττας στο τέλος της βιβλιοπαρουσίασης ευχαρίστησε  όλους τους συντελεστές ( του βιβλίου, της έκθεσης, της εκδήλωσης), αλλά  και όλους όσους τον βοήθησαν κατά την διάρκεια της έρευνας που απ’ ότι φάνηκε  ήσαν πάρα πολλοί, έδωσε το μήνυμα για τους μεζέδες και για ένα ποτήρι κρασί ενώ ανανέωσε το ραντεβού στα πανηγύρια πιά του  επόμενου καλοκαιριού.

Advertisements

0 Responses to “Παράδοσης συνέχεια… “Τα πανηγύρια στο Αιγαίο” στο Βυζαντινό Μουσείο.”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Νοέμβριος 2011
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Οκτ.   Δεκ. »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930  

cover4.gif

paros-cover.gif